Zelfmoord in een familiepension

 

Patricia Van den Eeckhout

 

In 1925 nam de Franse garçon de café Claude Loup zijn intrek in een achterkamer van een familiepension in de Brusselse gemeente Sint-Joost-ten Node. Op 22 juli 1927 joeg hij zich daar een kogel door het hoofd. Loup werd nog naar een nabijgelegen hospitaal gevoerd, maar bezweek er aan zijn verwondingen. De garçon zou uit ellende tot zijn wanhoopsdaad zijn overgegaan, schreef de krant Vooruit.

 

Claude Loup werd in 1878 geboren in het Franse Bourg-en-Bresse. Toen hij zich twintig jaar later aanmeldde om zijn militaire dienst te doen, werd hij twee keer weggestuurd omdat hij te zwak was. Hij was eerst touwslager, net als zijn vader. Mogelijk verkoos hij later omwille van zijn zwakke constitutie voor een leven als garçon de café. Kelnerwerk had de reputatie licht te zijn, waarmee men zich niet al te vuil maakte. In de praktijk zorgden de ellenlange werkdagen en het eindeloze rechtstaan ervoor dat de gezondheid van de garçon zwaar op de proef werd gesteld. Loup beschikte wel over een troef om het als kelner te maken: hij was 1m76 lang. Horecazaken die op een gegoed publiek mikten, verkozen lange en slanke serveerders.

 

In 1901 moest Loup alsnog zijn dienstplicht vervullen, maar in de praktijk kwam daar niet veel van in huis. De legerarts noteerde dat hij “volumineuze spataderen” had. Loup leed dus al aan een typische kelnerkwaal, voor zijn carrière als kelner goed en wel begonnen was. Zijn ontmoeting met de acht jaar oudere Gentse naaister Irma Verhoestraete die in Rijsel een café uitbaatte, bracht Loup in contact met de horeca. Het tweetal trok in 1902 naar Brussel, woonde eerst een tijd samen en huwde in 1904.

 

Tot zowat 1910 leidde Loup een anoniem bestaan, maar dan begon hij te militeren in de Brusselse kelnerbeweging, die haar pijlen vooral richtte op de plaatsingsburelen. Die misbruikten hun bemiddelingspositie om horecapersoneel dat naar werk zocht uit te buiten. In 1910, het jaar dat Brussel gaststad was voor de Wereldtentoonstelling, ging Loup regelmatig betogen. Hij zou eieren gevuld met blauwe kleurstof hebben gegooid naar een plaatsingsbureel en liep veroordelingen op omdat hij werkwillige garçons het werken belette en een ruit had gebroken.

 

Claude Loup publiceerde in de Brusselse kelnerbladen, woonde als Belgische afgevaardigde kelnercongressen bij en gaf in 1913 kortstondig een eigen blad uit: Le Combat. Daarin verscheen een zelfgeschreven gedicht: “Tablier blanc”. De lange witte schort die heel wat garçons over hun deftige zwarte pak droegen, zou een strijdwapen worden en in een rode vlag veranderen.

 

 

(Mundaneum)

 

De Eerste Wereldoorlog moet de al zwakke Claude Loup de genadeslag hebben gegeven. In 1920 werd zijn invaliditeit door de legerarts nog op minder dan 10 procent geschat. Maar in de daaropvolgende jaren werd dat stelselmatig verhoogd, tot hij in 1926 voor 100 procent invalide werd verklaard. Hij had een hartkwaal, bloedarmoede, bevende ledematen, chronische veralgemeende reuma, verminderd zicht, lichtgevoeligheid en neurologische problemen. Met zo’n waslijst aan kwalen was het ondenkbaar dat Loup zijn kost als kelner zou kunnen verdienen. Eind mei 1927 kwam hij in aanmerking voor een invaliditeitspensioen van de Franse staat. Heeft dit nieuws Claude Loup niet tijdig bereikt? Of was het een druppel op een hete plaat? Eind juli 1927 maakte hij een einde aan zijn leven. 

 

 *

Meer over de geschiedenis van kelners: Koks en kelners, 1750 – 1950 (met een epiloog tot vandaag!)