David tegen Goliath

Patricia Van den Eeckhout 

Restauranthouder Paul Moitry liet in 1954 volgende advertentie verschijnen: het is op mijn eigen verzoek dat mijn restaurant L’Auberge d’Armaillé ontbreekt in een gids, uitgegeven door een producent van autobanden. Bij de keuze van autobanden kan ik u niet helpen. Maar specialisten in rubber zijn op hun beurt incompetent op gastronomisch vlak.

De “producent van autobanden” was uiteraard Michelin. Met deze advertentie verklaarde Paul Moitry (1913-1975) de oorlog aan de restaurantgids die de culinaire wereld vanaf de jaren 1930 steeds meer ging domineren. De uitbater had genoeg van de tirannie van het orakel Michelin. Hij was verontwaardigd dat zijn restaurant L’Auberge d’Armaillé in 1953 “slechts” één ster had gekregen. Dat zijn goede collega van La Tour d’argent een jaar eerder een ster verloor, zat hem ook hoog.  

Ik zal die firma een koekje van eigen deeg geven en een gids op autobanden publiceren, kondigde Moitry aan. Hij poseerde met een autoband waarop hij zijn groot keukenmes richtte. Die gids is nooit verschenen. Ook de mobilisatie van restauranthouders was geen succes.

 

L’Est républicain, 4 februari 1955 (gallica.bnf.fr/Bibliothèque nationale de France).

Het opnemen tegen Michelin: weinig restaurateurs durfden dat aan. Maar Moitry was geen doorsnee restaurantuitbater. Als kind droomde hij ervan piloot te worden. Het werd echter de landbouwschool. Vervolgens kwam hij terecht in het leger, waar hij zich met de mess van de officieren bezighield. Dan deed hij verschillende pogingen om patissier te worden, maar hij haakte af. 

Er zat niets anders op dan te gaan helpen in het café van zijn moeder. Er kwam een goochelaar op zijn pad, bij wie hij in de leer ging. Moitry trad een tijdje op als illusionist. Ook daaraan kwam een einde, toen hij vanaf zijn 22ste met de luxueuze slaaptreinen van de Wagons-Lits Europa doorkruiste. Hij begon als afwasser, maar wist zich op te werken. 

Toen de Tweede Wereldoorlog begon, kwam hij weer in een officiersmess terecht. Dat duurde niet lang, want (al dan niet per ongeluk) verwondde hij zichzelf. Hij trouwde met de verpleegster die hem verzorgde en trok naar Parijs om er in 1941 het Russische restaurant Korniloff te kopen.

Moitry doopte het restaurant om tot L’Auberge d’Armaillé. De zaak bleef echter de Russische keuken serveren. Ook voor Franse klassiekers kon men er terecht. Het “huis van de kaviaar” groeide na de Tweede Wereldoorlog uit tot de verzamelplek van Franse en internationale vedetten. Film- en theateracteurs, zangers, kunstenaars, bekende sporters, diplomaten en politici gingen er (duur) dineren, begeleid door een zigeunerorkest. 

Moitry deed er alles aan om in de kijker te lopen. Hij haalde zijn pilotenbrevet, voerde goocheltrucs op in zijn restaurant en gaf ruchtbaarheid aan het nieuwtje dat hij van een reis naar Afrika een leeuwin had meegebracht. Ter ere van het huwelijk van de Engelse prinses Elisabeth in 1947 liet hij door zijn patissier een karos maken waarvoor 45 kg suiker werd gebruikt. In 1955 ontving de (toen zeer bekende) actrice Dora Doll haar gewicht in kaviaar tijdens een spektakel in zijn zaak. 

 

Moitry en zijn leeuwin. Qui, le magazine de l’énigme et de l’aventure, 28 januari 1952 (gallica.bnf.fr/Bibliothèque nationale de France).

De korte kruistocht van Paul Moitry haalde niets uit. Hij verkocht zijn restaurant en begon opnieuw in Saint-Nabord, in de Vogezen. Zijn Hostellerie Clairefontaine kreeg een Michelinster.