België ontdekt de barbecue
Patricia Van den Eeckhout
In 1951 leken weinig Belgen te weten wat een barbecue was. Dat is althans de indruk die men krijgt als men het tijdschrift Zondagsvriend leest. Het blad bericht over een reis naar de Verenigde Staten en probeert aan zijn lezers duidelijk te maken wat die maaltijdformule inhoudt. Een barbecue is een speciale picknick, legde de journalist uit, waarbij het vlees op een open vuur wordt geroosterd. De enthousiaste Amerikanen werden wat meewarig bekeken als ze “blij als kinderen, hun halfgare maaltijd verorberen”. Barbecues werden door de Belgische pers vooral geassocieerd met cowboys uit Texas en met de Zuid-Afrikaanse braai.
Foto uit het receptenboekje Smakelijk eten. Gezond eten (1965) van Reynolds, een fabrikant van aluminiumfolie. De aandachtige kijker stelt vast dat de huisvader die de barbecue bedient, helemaal geen vlees op zijn barbecue heeft liggen. Het lijkt erop dat hij een stuk zilverpapier zal bakken.
De Belgische pers bleef minstens tot 1960 geduldig omschrijven wat een barbecue inhield. Het is een soort grill op poten, legde de socialistische krant Le Peuple uit. Een barbecue houden, was tot niet zo lang geleden het privilege van miljardairs, meende de krant, maar nu is het fenomeen zich aan het democratiseren. In 1964 meldde het blad dat het woord barbecue in het Franse Larousse-woordenboek werd opgenomen.
Het barbecueën zou in België eerder traag aan populariteit winnen, leest men tot het begin van de jaren 1960. Journalisten hadden daar een verklaring voor: het regenachtige en wisselvallige Belgische weer. Maar geen nood, klonk het: bij slecht weer kan men ook binnenskamers een barbecue organiseren. De dodelijke slachtoffers van koolmonoxidevergiftiging zullen het daar niet mee eens zijn. Ook in Nederland had men geen probleem met barbecueën binnenshuis: in 1963 werden er zeer kleine barbecue-toestelletjes verkocht die in huis konden worden gebruikt en weinig plaats innamen.
In 1972 blikte de krant Het Laatste nieuws terug om vast te stellen dat zo’n tien jaar eerder de barbecue in België zo goed als onbekend was, om vervolgens een uitgebreid assortiment van barbecuetoestellen te bespreken. Voor alle zekerheid vertelde ze er toch maar bij hoe dat woord moest worden uitgesproken: “barbekioe”.
Vier jaar later titelde diezelfde krant: “Barbecue verwekt kanker”. Boosdoeners waren de kankerverwekkende aromatische koolwaterstoffen. Barbecue-vlees werd in 1978 “gevaarlijk voedsel” genoemd. Ook in Nederland klonken er in die periode kritische stemmen. Een socialistisch politicus die ook huisarts was, deed zelfs een oproep: “Stop de barbecue-rage”. Dat soort uitlatingen vormde echter een uitzondering. De barbecue kon bij de Belgische en Nederlandse pers uit de jaren 1970 en 1980 op veel sympathie rekenen, sporadische waarschuwingen tegen voedselvergiftigingen en brandwonden daargelaten.
De Brusselse krant Le Soir omschreef de barbecue in 1956 als een “nouveau jeu pour grands enfants”, een nieuw spel voor grote kinderen. Dat grote kind bleek steevast het mannelijke gezinshoofd te zijn. Barbecueën was een mannenzaak, zo stelden journalisten vast. De meeste mannen wilden zo weinig mogelijk met het huishouden te maken hebben, maar alles wat de barbecue aanbelangde, trokken ze naar zich toe. Ondertussen zouden de echtgenotes van een welverdiende rust genieten.