Hongerkunstenaar
Patricia Van den Eeckhout
Op 9 april 1926 werd Reinhold Illmer door de politie van Leipzig gearresteerd. Op dat moment bevond hij zich in een glazen kooi. Onder de artiestennaam Harry Nelson probeerde hij een record te breken: hij wou niet minder dan 45 dagen zonder eten blijven. Daarmee probeerde hij beter te doen dan een zekere Jolly die kort tevoren in Berlijn “wereldkampioen” was geworden door 44 dagen niet te eten. Jolly had met zijn exploot een Italiaan verslagen die 43 dagen niet had gegeten. In de pers werden deze showfiguren “hongerkunstenaar” genoemd. Heel wat mannen en een enkele vrouw probeerden het als hongerkunstenaar te maken en daarmee geld te verdienen.
“Nog een hongerkunstenaar”, titelde de Belgische krant De Schelde op 26 februari 1926 (BelgicaPress), toen Jolly aan zijn recordpoging bezig was en een concurrent op het toneel verscheen. Toen moest Harry Nelson nog aan zijn recordpoging beginnen.
Op 9 maart had Illmer, alias Harry Nelson, zich in een glazen kooi laten opsluiten in het gezelschap van 1000 sigaretten en vele flessen spuitwater. Hij zou gedurende 45 dagen niets anders consumeren. Heel wat mensen bleken bereid om hem in zijn glazen kooi te bewonderen à rato van 50 pfennig per persoon. Op die manier hadden Nelson en zijn manager al 37.000 mark opgehaald. Als alle kosten in rekening werden gebracht, zou er nog zo’n 11.000 mark overblijven.
Maar na 32 dagen hongerlijden kwam er een einde aan het exploot. Een anonieme brief beschuldigde Nelson van bedrog. De politie onderzocht de zaak. Nelson, zijn manager (een handelaar uit Berlijn) en een bewaker bleken onder een hoedje te spelen. De uitdager consumeerde veel meer dan sigaretten en spuitwater. Via een rubberen slang kon hij zich tegoed doen aan kippenbouillon die met eieren was verrijkt. De bouillon werd bereid door een oude dame die verder nergens van wist. ‘s Avonds haalde de manager de flessen bouillon op. Daarnaast nam Nelson Biomalz, een moutsiroop die als krachtvoeding diende. Een fles Pepsinwein (een soort maagmiddel op basis van alcohol) en suikerbonbons vervolledigden zijn “illegale” voorraad. De opgestapelde flessen spuitwater beletten dat het publiek de extra’s zag liggen. Ook bleken sommige dozen gevuld met bonbons in plaats van met sigaretten.
Harry Nelson werd naar een ziekenhuis gebracht en zijn manager werd aangehouden. In juli van datzelfde jaar moest het drietal voor de rechter komen. De manager probeerde zich eruit te praten door te benadrukken dat Nelson beloofde zich te onthouden van vaste voeding. Bouillon, moutsiroop en “medicinale” wijn konden dus perfect. Het mocht niet baten. De manager kreeg vier maanden cel en 400 mark boete, Nelson moest 2,5 maand naar de gevangenis en de bewaker kwam ervan af met een week.
De belangstelling voor de kunst van de uithongering ebde na het “topjaar” 1926 vrij snel weg. In het digitale krantenarchief zeit.punktNRW wordt het woord “Hungerkünstler” in 1926 meer dan 2.500 keer vermeld; tien jaar later amper 150 keer.
Op 10 april 1930 stapte Reinhold Illmer in Bremen op een boot die hem naar New York zou brengen. Als beroep gaf hij op: artiest.