Zoeken in deze blog

Posts tonen met het label Gans. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Gans. Alle posts tonen

12 november 2026

 Een bed vol ganzen

Patricia Van den Eeckhout


De inwoners van Berlijn waren dol op gebraden gans. Ze zouden volgens F.-N. Rose trouw zijn gebleven aan de middeleeuwse culinaire tradities en de gans als een godsgeschenk beschouwen, dat het waard was om met een gouden vork te worden gesavoureerd. De gans was zowat de “nationale” vogel van de stad. De consumptie ervan was dusdanig hoog dat het gevogelte van heinde en verre moest aangevoerd worden. Twee Berlijnse slagers (broers) wiens carrière in het slop zat, zagen het gat in de markt en begonnen een restaurant dat helemaal afgestemd was op het serveren van gebraden gans. 


 


F.-N. Rose, 'La vie allemande d’aujourd’hui', in Revue de Belgique, 1894 (Google Books)


In 1903 besloot een van hun werknemers naar de politie te stappen. Hij kon het niet langer aanzien en had ontslag genomen. Wat hij aan de politie vertelde, was alarmerend genoeg om een veearts tevens vleeskeurder op het eethuis af te sturen. Die meldde zich rond het middaguur bij het restaurant. Meteen viel aan de man op hoe diepbruin gebakken de gebraden ganzen werden opgediend. 

De veearts ging op zoek naar ganzen die nog niet waren bereid en vond er aanvankelijk amper. Maar dan stootte hij op een kelder waar tussen allerhande rommel ook een bed stond. Op dat bed kon de kok zich na de middagdrukte even te slapen leggen, luidde de uitleg. De veearts trok het deken weg dat over het bed was gedrapeerd. Daar lagen, netjes naast elkaar, ruim veertig dode ganzen. Ook in diverse houten kisten werden ganzen aangetroffen. 

Dat de uitbaters zo heimelijk met hun voorraad vlees omsprongen, had zijn redenen. Een van de broers, die als inkoper fungeerde, ging elke dag naar de markt om ganzen aan te kopen. Hij vroeg dan aan de handelaars “of ze iets voor hem hadden?”. Hij was echter niet geïnteresseerd in degelijk en gekeurd vlees, maar in de ganzen die nooit een keuring zouden doorstaan. Voor de ganzen die de handelaars clandestien verkochten, betaalde de restaurantuitbater 1 mark per stuk. De meeste van die ganzen waren al dood voor de slacht een einde had kunnen maken aan hun leven. 

In de keuken werden de ganzen uitgebreid met gezouten water afgespoeld. De kok had de opdracht bij zijn bereiding zoveel mogelijk uien en kruiden te gebruiken en het vlees zo bruin mogelijk te bakken. Toch lijkt dat niet helemaal het gewenste effect te hebben gehad. Het restaurant verhuisde om de haverklap. Blijkbaar hadden de klanten in de gaten dat het geliefkoosde ganzengebraad te wensen overliet. Door te verhuizen, haalden de uitbaters hun kunstje telkens in een ander stadsdeel uit. Tot een personeelslid daar een einde aan maakte.

Toen de veearts opmerkte dat ze de volksgezondheid in gevaar brachten, antwoordden de uitbaters dat dit wel meeviel. Maar de overheid dacht er anders over. De slager die de inkopen deed, zijn echtgenote, zijn broer, de kok, een handelaar en een slagersgast moesten zich voor een rechtbank verantwoorden.